ტრამპი გრენლანდიაზე აცხადებს პრეტენზიას და საკუთარ „გაერთიანებულ ერებს“ აყალიბებს. დუგინი კი საუბრობს საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ახალი საკავშირო სახელმწიფოში ჩართვის აუცილებლობაზე. შედეგად, ძველი მსოფლიო წესრიგი ჩვენს თვალწინ სწრაფად იშლება. ამ პროცესების ფონზე აფხაზეთის პერსპექტივებზე გაზეთ „ჩეგემსკაია პრავდის“ რედაქტორი ინალ ხაშიგი ისტორიკოსსა და პოლიტოლოგ ასტამურ ტანიასთან საუბრობს.
ინტერვიუს სრული ტექსტი:
ინალ ხაშიგი:
გამარჯობა, ეთერშია „ჩეგემსკაია პრავდა“. ახალი წლის არდადეგების შემდეგ, ბოლოს და ბოლოს, დავბრუნდით. ეს ჩვენი წლევანდელი პირველი გადაცემაა. ამასთან დაკავშირებით, შევაჯამებთ გასულ წელს და ვისაუბრებთ დღევანდელ დღეზეც.
დღეს სტუმრად გვყავს ჩვენი მუდმივი პოლიტიკური ექსპერტი — ასტამურ ტანია. გამარჯობა ასტამურ.
ასტამურ ტანია:
გამარჯობა, ყველას გილოცავთ უკვე დასრულებულ, ხანგრძლივ დღესასწაულებს.
ინალ ხაშიგი:
დღესასწაულები დასრულდა და ნელ-ნელა ჩვეულ რიტმს ვუბრუნდებით. მინდა, მოკლედ შეაჯამო, რა მოხდა გასულ წელს — ძირითადი მოვლენები. მძიმე საპრეზიდენტო არჩევნები გვქონდა, შემდეგ როგორღაც ტურბულენტობის ზონიდან გამოვედით, იყო სიტუაციის გადატვირთვის მცდელობა.
შენი აზრით, შევძელით თუ არა ახალი განვითარების ეტაპზე გადასვლა? იმ დაპირისპირების გათვალისწინებით, რაც ასლან ბჟანიას დროს იყო და მისი გადადგომის მიზეზი გახდა. შევძელით შეცდომების გათვალისწინება და პოლიტიკის გადაწყობა? მინდა მოყვე არც ზედმეტ დეტალებში, მაგრამ არც ორ სიტყვაში.
ასტამურ ტანია:
საერთო ჯამში, გასულ წელს დადებითად ვაფასებ, ყველა პრობლემის მიუხედავად.
ჩემი აზრით, მოვახერხეთ გამკლავება.
წინა პერიოდთან შედარებით, დღევანდელმა ხელისუფლებამ შეძლო ქვეყანაში მდგომარეობის სტაბილიზაცია, მათ შორის ემოციური ფონის შერბილება.
არჩევნების შემდეგ მოკლე დროში, აფხაზეთში პოლიტიკური შეთანხმება ჩამოყალიბდა.
ეს, ვფიქრობ, მოქმედი პრეზიდენტის დადებითი მახასიათებელია.
ნაკლოვანებებიდან ვიტყოდი, რომ ძალიან ცოტა პოლიტიკური ინიციატივაა ამ სტაბილურობის გასამყარებლად.
საჭიროა ერთობლივი, პოზიტიური პოლიტიკის ფორმირება — ეკონომიკაში, შიდა პოლიტიკაში, უსაფრთხოებაში.
შესაძლებელი იყო მუდმივი საზოგადოებრივი დიალოგის ინსტიტუციონალიზებაც.
ეს არ ეხება მხოლოდ ხელისუფლებასა და ოპოზიციას. საზოგადოება ამით არ შემოიფარგლება.
შეიძლებოდა უფრო ფართო ჩართვა: ინტელიგენცია, აქტივისტები, სხვადასხვა სფეროს ექსპერტები.
აფხაზეთი პატარა ქვეყანაა. ჩვენ ტრადიციულად, ერთი და იგივე პრობლემები გვაქვს — გადარჩენა, უსაფრთხოება, დემოგრაფია, ენა, ეკონომიკა. არ მგონია, რომ ჩვენ საკუთარ თავს ვებრძოდეთ. ასეთი დიალოგი შესაძლებელია.
მით უმეტეს, რომ მსგავსი სიგნალები ოპოზიციიდანაც იყო და პრეზიდენტმაც ისაუბრა ამაზე.
მაგრამ დროის გაწელვა არ შეიძლება — შეიძლება ხელსაყრელი მომენტი დავკარგოთ.
ნათლად ჩანს ურთიერთობების გადატვირთვა სტრატეგიულ პარტნიორთან.
წინა ხელისუფლების მიერ შექმნილი კონფლიქტური დღის წესრიგი წარსულს ჩაბარდა.
ენერგეტიკასა და ეკონომიკაში გარკვეული პრობლემები იხსნება, რეალიზდება კონკრეტული პროექტები.
თუმცა საჭიროა გრძელვადიანი საფუძვლის შექმნა. უნდა განვიხილოთ, რა მნიშვნელოვანი ამოცანების შესრულება შეგვიძლია ერთად, მათ შორის რეგიონალური ამოცანების.
ამ კონტექსტში მნიშვნელოვანია ტრანზიტის თემა ჩვენი ტერიტორიის გავლით — როგორ და რა ნაბიჯებით შეიძლება ამის განხორციელება. ეს ორივე მხარისთვის საინტერესოა.
ზოგადად, რეგიონალური უსაფრთხოება. ამ თემების აქტუალობა გაიზრდება, რადგან საერთაშორისო არასტაბილურობა ძლიერდება.
ინალ ხაშიგი:
გადატვირთვა მართლაც მოხდა, მაგრამ რუსეთმა შეცვალა თავისი დამოკიდებულება აფხაზეთის მიმართ. დღეს ურთიერთობები სავსეა სხვადასხვა პროექტებით — ყოველ მეორე დღეს რაღაც იხსნება: ფესტივალები, პროგრამები.
ასტამურ ტანია:
საზღვაო და საჰაერო მიმოსვლა.
ინალ ხაშიგი:
დიახ, კულტურული, იდეოლოგიური, პროპაგანდისტული პროექტებიც ბევრია. მაგრამ მგონია, რომ აფხაზური იდეები ამ პროცესში ცოტა ჩანს.
ასტამურ ტანია:
ვინ არის ამაში დამნაშავე? წინა დღის წესრიგიც ხომ მოსკოვიდან არ ჩამოსულა?
ინალ ხაშიგი:
მე ყოველთვის პრეტენზია მაქვს აფხაზური ხელისუფლების მიმართ — ინიციატივა აკლია. ერთია, როცა ვიღაც იდეას მოიტანს, შენ დაამტკიცებ, ლენტას გაჭრი და მორჩა.
ზოგი პროექტი ჩვენს რეალობას არ ერგება. მეორე მხრივ, კარგი იდეებიც იყო, მაგრამ მათი მომავალი ცუდად განვითარდა.
როცა ბადრა გუნბა პრეზიდენტი გახდა, საუბრობდა ახალი კადრების აღზრდაზე, „აფხაზეთის გუნდზე“.
შემდეგ ეს პროექტი პოლიტტექნოლოგებს გადაეცათ და მუნიციპალურ არჩევნებში ჩართეს.
შედეგად, იდეა შეილახა.
ასტამურ ტანია:
პიარი არ უნდა უსწრებდეს რეალურ საქმეებს — ეს სერიოზული შეცდომაა. მით უმეტეს, პატარა საზოგადოებებში პიარს მოკლე ეფექტი აქვს.
პრობლემა ისაა, რომ არ არის ჩამოყალიბებული პროგრამა, რომლის პიარიც შეიძლება. არ ვიცით, კონკრეტულად რა უნდა გაკეთდეს. შესაძლოა, არაპოპულარული ნაბიჯებიც იყოს საჭირო.
ეს ყველაფერი უნდა ჩამოყალიბდეს ერთობლივად, არა მხოლოდ ხელისუფლების კაბინეტებში.
სიტუაცია მძიმეა და უნდა ვიცოდეთ, როგორ გადავრჩებით ამ კონტექსტში.
უნდა ვიფიქროთ, როგორ გადავრჩებით ამ სიტუაციაში. რადგან სიტუაცია არაპროგნოზირებად ვითარდება. ასეთ სიტუაციაში უნდა არსებობდეს გარკვეული სახის კონტროლი, ურთიერთნდობისა და ურთიერთქმედების გარკვეული აუცილებელი დონე სხვადასხვა პოლიტიკურ ძალას შორის.
ამ ინტერესებიდან გამომდინარე, მთავრობას დიდი ხნის წინ უნდა დაეწყო შეხვედრების სერია და უფრო ფართოდ ესაუბრა ამ აქტუალურ საკითხებზე. შემდეგ კი გაჩნდება კითხვა, თუ როგორ წარუდგინოს ეს საზოგადოებას. ბუნებრივია, საზოგადოებასთან ურთიერთობაა საჭირო.
თუ მკაფიო ხაზი გაქვს, მაშინ პიარი ეფექტურია და უკუეფექტიც არ იქნება.
ინალ ხაშიგი:
შეიძლება რაღაც თეზისებიც არსებობს. ეს წელი სოფლის წლად გამოცხადდა. ბადრა გუნბამ თავის პირველ, წლიურ მიმართვაში პარლამენტს უთხრა, რომ წელს თითოეული აფხაზური სოფელი მიიღებს ერთ მილიონ რუბლს.
ასტამურ ტანია:
კარგია, რომ ეს წელი სოფლის წლად გამოცხადდა. სურსათის უსაფრთხოებაზეც უნდა ვიფიქროთ.
ინალ ხაშიგი:
მოსასმენად მშვენივრად ჟღერს — მილიონი სოფელს. მაგრამ რა არის ეს მილიონი, ახსნა არ ყოფილა. სოფლები განსხვავებულია — ზოგი ძალიან დიდი. ლიხნი, დურიფში, კუტოლი — ზომით და მოსახლეობით თითქმის რაიონულ ცენტრებთან ტოლფასია.
ასტამურ ტანია:
ლიხნიში მოსახლეობა რაიონულ ცენტრებზე მეტია.
ინალ ხაშიგი:
ლიხნიში მოსახლეობა გუდაუთაზე მეტია, ეს ზუსტად ვიცი. არის პატარა სოფლები, მაგალითად აგარაკი, ან ჩემი სოფელი ხუაფი, საკმაოდ მცირე ზომის.
ასტამურ ტანია:
მაშინ თქვენთვის უკეთესია. იმ მილიონიდან უფრო მეტი შეგხვდებათ, ვიდრე ლიხნელებს.
ინალ ხაშიგი:
ამიტომ ლიხნენცევების გამო ვნერვიულობ. პატარა დეტალი ავღნიშნე, თუმცა იმავე შეტყობინებასთან დაკავშირებით უამრავი კითხვა მქონდა, მაგრამ მეგონა, რომ ამ შეტყობინების შემდეგ შესაბამისი სამინისტროებიდან და დეპარტამენტებიდან მაინც იქნებოდა რაიმე სახის გაშიფვრა.
პრეზიდენტმა თქვა — და დანარჩენი ვინ უნდა შეავსოს შინაარსით? კონკრეტიკა არ ჩანს ამ თეზისებში.
მეორე მხრივ, მახსენდება პრეზიდენტის მიერ აგვისტოს ბოლოს გაცემული დავალებები. ვადები და კონკრეტული პუნქტები იყო გაწერილი. მაგრამ ანგარიშები ამ დავალებებზე თითქმის არ გვინახავს.
მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც ეს შეტყობინება უკვე მიწოდებული იყო, დავიწყე ინტერნეტში ძიება, სწავლა, აგვისტოში მოცემული ინსტრუქციების გახსენება და მივხვდი, რომ მათი ნახევარზე მეტი არ იყო შესრულებული.
ანუ ანგარიშგებისა და პასუხისმგებლობის სისტემა პრაქტიკულად არ არსებობს.
ასტამურ ტანია:
კარგი მაგალითი მოიყვანე. ჩვენ ძალიან მცირე რესურსები გვაქვს. ამ რესურსებით ყველა პრობლემის ერთდროულად მოგვარება შეუძლებელია. ეს ტრიშკინის ქურთუკის დაკერებას ჰგავს: ერთ ადგილს შეკერავ, სხვაგან იხევა.
აუცილებელია, სულ მცირე, მოკლევადიანი პროგრამა. რა უნდა გააკეთოს ხელისუფლებამ წელს ძირითად მიმართულებებში.
ვხედავთ, რომ ინფლაცია იზრდება, ძვირდება საკვები და სხვა საქონელი. ამის ფონზე რა ზომებს მივიღებთ? რა არის ჩვენი შიდა შესაძლებლობები ეკონომიკის გასაძლიერებლად?
რთული დრო მოდის, მთელ მსოფლიოში და ჩვენს რეგიონშიც. ამიტომ ჩვენი მცირე რესურსები სწორად უნდა მივმართოთ.
ურთიერთობები მოსკოვთან გაუმჯობესდა და ახალი შესაძლებლობები გაჩნდა —
ეს მაქსიმალურად უნდა გამოვიყენოთ. ამასთან ერთად, უნდა გავაძლიეროთ ჩვენი რეპუტაცია.
პირველ რიგში, აუცილებელია ამ პროექტების თანმიმდევრულად და ხარისხიანად განხორციელება
უკვე ისმის პრეტენზიებიც მათი შესრულების ხარისხზე.
მაგრამ პირველ რიგში, საჭიროა შიდა პროგრამა: რას ვთავაზობთ შიგნით და რას — გარეთ. რა ფუნქცია გვაქვს რეგიონში?
ხომ ვამბობთ, რომ დამოუკიდებელი სახელმწიფო ვართ. დამოუკიდებელმა სახელმწიფომ გარკვეული ფუნქცია უნდა შეასრულოს, იმისათვის, რომ მისი არსებობა გარე ძალებისთვის, მსხვილი ბიზნესისთვის იყოს საინტერესო.
ჩვენ უნდა ვიპოვოთ ჩვენი ადგილი — ეს ძალიან აქტუალური ამოცანაა. ამაზე არაერთხელ გვისაუბრია, განსაკუთრებით ზანგეზურის განვითარების ფონზე. ჩვენი მიმართულება ამ ეტაპზე ჩიხშია.
ეს საკითხი სწრაფად არ წყდება, აქ დიდი დიპლომატიური მუშაობაა საჭირო. ქართული საზოგადოებაც ფრთხილობს, აფხაზური საზოგადოებაც ფრთხილობს. არსებობს სხვა მრავალი დაბრკოლება, ყველანაირი კანონმდებლობა, გადაწყვეტილება და ა.შ. რომლებიც საქართველოში მიიღეს.
ამაზე უნდა ვიმუშაოთ. ესეც ჩვენი დღის წესრიგის ნაწილი უნდა იყოს. ვფიქრობ, წელს სწორედ ამაზე უნდა დავფიქრდეთ.
ინალ ხაშიგი:
ახლა შიდა თემებიდან საგარეოზე გადავიდეთ. მით უმეტეს, მსოფლიოში ბევრი რამ ხდება.
ასტამურ ტანია:
დიახ, ტრამპი „აკეთებს საქმეს“.
ინალ ხაშიგი:
გრძნობაა, თითქოს 30-იან წლებში დაგაბრუნეს.
ასტამურ ტანია:
ჩემი აზრით, უფრო ადრეულ პერიოდშიც კი.
ინალ ხაშიგი:
ზუდეტების პრობლემა?
ასტამურ ტანია:
ალბათ იმ დროში, როცა საერთაშორისო სამართალი ჯერ ჩამოყალიბებული არ იყო.
ინალ ხაშიგი:
მე ასოციაცია ზუდეტებთან მაქვს — როცა ჰიტლერმა მოითხოვა…
ასტამურ ტანია:
ყოველ შემთხვევაში, იქ გერმანელები ცხოვრობდნენ.
ინალ ხაშიგი:
დღეს რთულია თქვა, ვინ იქნება ჩემბერლენის როლში.
ასტამურ ტანია:
ისტორია არ მეორდება პირდაპირ, ის ყოველთვის ახალ ფორმებს იღებს. თუმცა გარკვეული კანონზომიერებები არსებობს.
ინალ ხაშიგი:
მაგრამ მაინც, ისევე როგორც ლიტერატურაში არსებობს ორი ათეული სიუჟეტი, რომელიც, კაცობრიობის მთელი ისტორიის განმავლობაში, ადამიანმა სცადა გამოეხატა პროზაში, პოეზიაში და ა.შ.
პოლიტიკაშიც ასეა, ფორმები იცვლება, მაგრამ სიუჟეტი იგივე რჩება.
ახლა სერიოზულად საუბრობენ იმაზე, რომ გაერო ღრმა კრიზისშია. მას ჰყავს ძლიერი მოწინააღმდეგე — ტრამპი, რომელიც ამბობს, რომ გაერომ თავისი როლი ამოწურა და საჭიროა ახალი ინსტიტუტები, მაგალითად „მშვიდობის საბჭო“.
ზოგადად, როგორ შეიძლება ამ 80-წლიანი საერთაშორისო სისტემის კოლაფსმა გავლენა მოახდინოს ჩვენზე? ჩვენი სტატუსიდან გამომდინარე, ჩვენ არ ვართ გაეროს წევრი. საერთაშორისო ტერმინოლოგიის მიხედვით ჩვენ ნაწილობრივ აღიარებულები ვართ.
როგორ შეიძლება ამ ყველაფერმა ჩვენზე იმოქმედოს? რაც ხდება გრენლანდიაში და სხვაგან, როგორ აისახება აფხაზეთზე?
ასტამურ ტანია:
შეიძლება უცნაურად ჟღერდეს, როცა აფხაზ ექსპერტები მსოფლიოს მომავალზე ვსაუბრობთ, მაგრამ ვცადოთ.
ინალ ხაშიგი:
მე გთავაზობთ, რომ ამ ყველაფერს უბრალოდ აფხაზეთის ჭრილიდან შევხედოთ.
ასტამურ ტანია:
აბსოლუტურად მართალი ხარ. გაერო არსებობდა ძალთა ბალანსის ხარჯზე. დღეს ეს ბალანსი აღარ არსებობს.
აშშ-სა და ევროპას შორის ურთიერთობები თვალწინ ირღვევა. წინ არის კონგრესის არჩევნები —
დავინახავთ, რამდენად გამყარდება ტრამპის პოზიციები.
ამის შემდეგ შეიძლება ვიმსჯელოთ იმაზე, თუ რამდენად გაგრძელდება დროში ეს კურსი — ტრამპიზმი.
ეს პოლიტიკა ერთი ადამიანის ახირება არ არის. ამას მხარს უჭერს გავლენიანი პოლიტიკური ჯგუფი და ამომრჩეველი. ამ ეტაპზე შიდა წინააღმდეგობა თითქმის არ ჩანს.
ინალ ხაშიგი:
ეს უფრო საერთო კრიზისის ანარეკლია.
ასტამურ ტანია:
კრიზისს განიცდის დასავლეთი. მარცხენა ლიბერალიზმით იმედგაცრუების გამო. უფრო ზუსტად, მისი შედეგების გამო.
მაგრამ ახლა დარტყმა მარჯვნივ წავიდა, რაც გარდაუვალი იყო. რაც წლებია პროგნოზირდებოდა.
ეს მხოლოდ აშშ-ში არ ხდება, ევროპაშიც იგივე პროცესებია. ამიტომ „კოლექტიური დასავლეთის“ ცნება პირობითია. არაფერია კოლექტიური, რადგან არსებობს სხვადასხვა ინტერესები.
და ამ სახელმწიფოების შიდა განვითარების რიტმებიც განსხვავებულია. ჩვენ ვხედავთ, რომ აღმოსავლეთ და ევროპული ქვეყნები უფრო კონსერვატიულები არიან. ეროვნული იდეები იქ უფრო მეტად არის წარმოდგენილი, ვიდრე დასავლურ ქვეყნებში.
მაგრამ ძველი ევროპაც ვერ გაექცა ამ პროცესს. თუ ეს კურსი გაგრძელდა, სერიოზული გადახალისება იქნება.
უკვე ჩანს მცდელობა ახალი საერთაშორისო სტრუქტურის შექმნისა. სადაც იქნება ძველი გაეროს გავლენა. ძალაუფლება ყველაზე ძლიერ სახელმწიფოზე იქნება დაფუძნებული. ეს აღფრთოვანებას არ გამოიწვევს.
თუ აშშ-სა და ევროპას შორის ინტერესები კიდევ დაშორდა, შესაძლებელია ევროპის და ჩინეთის დაახლოება.
როგორც სახელმწიფო, რომელსაც შეუძლია იმოქმედოს როგორც საპირწონე შეერთებული შტატების ასეთი პოლიტიკისთვის. ანუ ევროპა-ჩინეთის ალიანსი. ეს ადრე წარმოუდგენელი იყო, მაგრამ ჩინეთი მოქმედებს ეკონომიკური ძალით და მასშტაბით.
ეს ჩინური პოლიტიკის ზოგადი სტილია, სადაც შედეგები მიიღწევა არა ძალის პირდაპირი გამოყენებით, არამედ მისი დემონსტრირებით, ეკონომიკური ძლიერებით და უბრალოდ საკუთარი მასშტაბისა და შესაძლებლობების დემონსტრირებით. ეს ძალიან ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს.
აშშ-სთან შედარებადი ეკონომიკა ფაქტობრივად მხოლოდ ჩინეთს აქვს. ევროკავშირი პოლიტიკურად სუსტი და ბიუროკრატიულია. ეჭვი მეპარება, რომ არსებული სახით ევროკავშირი ამ გამოწვევებს გაუძლებს — ვფიქრობ, მას სერიოზული რყევები ელოდება.
თუ აშშ ძველ კურსს დაუბრუნდება — ერთი სცენარია, თუ არა — ახალი გეოპოლიტიკური კონფიგურაცია გვექნება.
ჩვენთვის ეს რას ნიშნავს? უნდა დავეყრდნოთ სტრატეგიულ მოკავშირეს, ვიმუშაოთ უსაფრთხოებაზე და რეგიონულ თანამშრომლობაზე.
რადგან ვიცით, რომ საქართველოს მხრიდან სამხედრო მოქმედებების საფრთხის ქვეშ ვცხოვრობთ. სხვათა შორის, ეს საფრთხე არ გამქრალა. საქართველოც განიცდის რთულ შიდა პროცესებს, თუმცა ის, რასაც მედიაში ვხედავთ, დიდ ოპტიმიზმს არ გვაძლევს. რადგან ჩვენ ვხედავთ ჩვენს მიმართ აგრესიული რიტორიკის ხელახლა აღორძინებას.
ეს დიპლომატიური მუშაობის საკითხია. არა მხოლოდ ბრალდებები, არამედ რეალური დიალოგი.
არის სფეროები, სადაც ვერანაირ პროგრესს ვერ მივაღწევთ. ეს სახელმწიფო-სამართლებრივი ურთიერთობების საკითხია. არსებობს სფეროები, სადაც პროგრესი შესაძლებელია, სასაზღვრო რაიონები, ვაჭრობა…
სულ მცირე, მოვძებნოთ რაიმე მექანიზმი ამ დაძაბულობის შესამსუბუქებლად, რომელიც გარდაუვლად მედიიდან მიმდინარე პოლიტიკის სფეროში გადმოიღვრება.
საზოგადოებრივი განწყობა რეალურ პოლიტიკაზე მოქმედებს,
და საქართველოს ხელისუფლება იძულებული იქნება, გაჰყვეს ამ რადიკალურ განწყობებს აფხაზეთის მიმართ. ამიტომ ეს ყველაფერი უნდა გვესმოდეს და უნდა გავაძლიეროთ დიპლომატია.
ჩვენს სტრატეგიულ პარტნიორთან თანამშრომლობით გავაძლიეროთ ჩვენი სამხედრო და უსაფრთხოების შესაძლებლობები. ამავე დროს, უნდა შევთავაზოთ იდეები, რომლებიც გეოპოლიტიკურ კონტექსტს შეესაბამება.
აქ უნდა გვესმოდეს, რომ რეგიონში სხვადასხვა მოქმედი მხარეა წარმოდგენილი. ისინი ერთმანეთთან ხან კონფლიქტში შედიან, ხანაც თანამშრომლობენ.
ამ რთულ სამყაროში, ჩვენ უნდა ვიპოვოთ ჩვენი გრძელვადიანი პოზიცია,
გადავიტანოთ ეს რთული პერიოდი და შევინარჩუნოთ სტაბილურობა. რათა მათ ჩვენში რაიმე სახის საფრთხე არ აღიქვან.
ინალ ხაშიგი:
თქვი, რომ ახლა მიმდინარეობს ინტერესების გადანაწილება, ახალი კავშირები და თანამშრომლობის ფორმები ჩნდება.
პოსტსაბჭოთა სივრცეში მოლდოვა აცხადებს დსთ-დან გასვლას. ამავე დროს, დუგინი ამბობს, რომ რუსეთმა უნდა გააძლიეროს გავლენა სომხეთზე, აზერბაიჯანზე და საქართველოზე, და ისინი პრო-რუსულ კავშირში გააერთიანოს.
რამდენად რეალურია მსგავსი სცენარი? ცხადია, რომ დსთ, იმ სახით, როგორითაც ის შეიქმნა, იმ დროს არც თუ ისე სიცოცხლისუნარიანი ორგანიზმი იყო და ახლა ცხადია, რომ ის მომაკვდავი სტრუქტურაა. რამდენად შესაძლებელია ის, რასაც ბევრი ექსპერტი, და არა მხოლოდ დუგინი, ამბობს ამ სივრცეში ერთგვარი სსრკ-2-ის ხელახლა შექმნის შესახებ?
ასტამურ ტანია:
ბევრი ლაპარაკობს სსრკ-2-ზე, მაგრამ არავინ ამბობს, რაზე უნდა იყოს ის დაფუძნებული და რატომ.
თავად საბჭოთა კავშირიც შემთხვევით არ გაჩენილა. ის უბრალოდ (სჭირდებოდა) იმდროინდელ პოლიტიკურ ელიტას, ბოლშევიკებს. იმ დროს კომუნიზმის იდეები პოპულარული იყო . შეგახსენებთ, რომ პირველი მსოფლიო ომი მიმდინარეობდა.
იყო გიგანტური მსხვერპლი, იმედგაცრუებები, ცხოვრების დონის ვარდნა და, შესაბამისად, მემარცხენე იდეოლოგიის ზრდა. სწორედ ამ ფონზე წარმოიშვა საბჭოთა კავშირი.
მისმა შემქმნელებმა თავის ქვეშევრდომებს შესთავაზეს ის იდეები, რომლებიც მათთვის მიმზიდველი იყო.
მახსოვს, იქ, სხვა საკითხებთან ერთად, ერის თვითგამორკვევის უფლების იდეაც იყო. პარადოქსულია, მაგრამ სწორედ ამ იდეით შეიქმნა ის.
და რომ ამ თვითგამორკვეულ ერებს გაუადვილდებათ თავიანთი პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური პრობლემების ერთად გადაჭრა.
ბევრი ცუდიც იყო . მე თვითონ არ ვარ მმართველობის ამ ფორმის მომხრე.
აღმოჩნდა, რომ ეს მოდელი ეკონომიკური თვალსაზრისით ჩიხია.
იდეალიზმი რეალობას მოწყდა.
და ეს ყველაფერი გადაიქცა ერთგვარ რელიგიად, რეალობისგან განცალკევებულად, რაც ახლა ხდება მემარცხენე ლიბერალიზმის შემთხვევაში.
თუმცა, ქვეყნის მოდერნიზაციის თვალსაზრისით მიღწევები იყო.
დესაც საქმე რაიმე სახის ასოციაციას ეხება, რუსეთი ხშირად მოიხსენიება, როგორც მიზიდულობის ცენტრი. რუსეთმა უნდა შესთავაზოს ამ სახელმწიფოებს ის, რაც მათ სჭირდებათ, მათ შორის იდეები ეკონომიკური განვითარების, უსაფრთხოებისა და სამეცნიერო-ტექნოლოგიური პროგრესის შესახებ.
რუსეთის იმპერიის გარეუბნებისთვის მოსკოვი და მაშინდელი სანქტ-პეტერბურგი მოწინავე ცოდნის, უახლესი იდეების მიმწოდებლები და მატერიალური, ინტელექტუალური და კულტურული ზრდის წყარო იყვნენ.
ეს იმპერიები შემთხვევით არ არსებობენ, თორემ ისინი ალექსანდრე მაკედონელის იმპერიას დაემსგავსებოდნენ, რომელიც მაშინვე დაიშალა, როგორც კი სამხედრო ძალა აღარ ეყო ტერიტორიის შესანარჩუნებლად. ამიტომ ინტეგრაციულ მოდელებზე საუბრისას საჭიროა არა ემოციებზე აპელირება, არამედ პრაგმატული თვალსაზრისით შეფასება : რა შეიძლება მისცეს ამა თუ იმ ინტეგრაციულმა მოდელმა მის მონაწილეებს. რაიმეს ძალით დაწესება შეუძლებელი იქნება.
ამან შეიძლება კონფლიქტების მთელი ჯაჭვი გამოიწვიოს. ესეც იმავე თემას უკავშირდება, რაზეც საუბრის დასაწყისში ვლაპარაკობდით. პიარი არ უნდა უსწრებდეს მოვლენების რეალურ განვითარებას.
როცა არსებობს სამოქმედო პროგრამა, მაშინ შეიძლება მისი გაპიარება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ეს უბრალოდ ქმნის დაძაბულობას. ჩვენ ვხედავთ, როგორი რეაქციაა ამ ქვეყნებში. სრულიად უადგილოდ შეიძლება საკუთარ თავს პრობლემები შეუქმნა.
ამიტომ ასეთ განცხადებებთან, რა თქმა უნდა, ხუმრობა არ ღირს. ვიმედოვნებ, რომ ეს დუგინის პირადი მოსაზრებაა და მეტი არაფერი. რადგან შედეგები შეიძლება აღმოჩნდეს იმ მიზნების საპირისპირო, რასაც ამ განცხადებების ავტორები ისახავენ. აი, რაც შეიძლება მოხდეს.
ინალ ხაშიგი:
ამით დავასრულებ დღევანდელ გადაცემას.
იმედი მაქვს, ეს წელი უკეთესი იქნება.
ასტამურ ტანია:
წელი რთული იქნება.
ინალ ხაშიგი:
გასაგებია.
ასტამურ ტანია:
და ახლო მომავალში მარტივი წლები არ იქნება. ეს უნდა გავაცნობიეროთ. ის სტაბილური განვითარების პერიოდი, რაც 2000-იანი წლების დასაწყისში იყო, განსაკუთრებით ჩვენი აღიარების შემდეგ, სამწუხაროდ, დასრულდა. ეს ეტაპი უკვე გადავლილია — ეს რეალობაა.
ინალ ხაშიგი:
მიუხედავად ამისა, ვიმედოვნებთ, რომ ყველაფერი კარგად იქნება. დროა დაგემშვიდობოთ. კიდევ ერთხელ შეგახსენებთ, რომ დღეს სტუმრად გვყავდა ასტამურ ტანია. შევაჯამეთ გასული წელი და ვისაუბრეთ დღევანდელ დღეზე. გრენლანდია თითქმის არ იყო ნახსენები, თუმცა იგულისხმებოდა.
ყველას გილოცავთ ახალ წელს.
მომავალ შეხვედრამდე.
ასტამურ ტანია:
ყოველივე საუკეთესო.
